Sondevir Osmanlı âlimlerinden. İsmi Ahmed Şîrânî Efendidir. BabasıZürrâ`dan Mahmûd Ağadır. 1879 (H.1297) senesi Şiran kazâsının Karacaköyünde doğdu. Medrese tahsîlini bitirerek 1909 senesinde icâzet,diploma aldı. Müderrislik imtihanını başarı ile verdi. Dâr-ül-Hikmet-iİslâmiyye memuriyeti, Cerîde-i İlmiyye Müdürlüğü yaptı. 1916`da da SahnMedresesi fıkıh müderrisliğine tâyin edildi. 1920`de Medreset-ül-İrşâdmüdürü oldu. 1922`de Konya İmam ve Hatip Mektebi müdür ve muallimliği,1924`te İstanbul İmâm-Hatip Mektebi hocası oldu.
Türkçe, Arapça ve Farsçanın yanındaFransızca da bilen Ahmed Şîrânî Efendi, Hayru`l-Kelâm ve İ`tisâmisimlerinde mecmualar neşretti. Bu mecmualardaki yazılarında devrinreformcu ve mezhepsizleriyle mücâdele ederek, cevaplar verdi. Bir araİttihatçılarca dîvân-ı harbe verilen Ahmed Şîrânî, mecmuasında bunlaraşöyle cevap verdi:
Bir insan Allah`ı, Peygamberi, din vemezhepleri inkâr ettikten sonra, Benim nazarımda din ve mezhep, Kur`ânve hadîsten ibârettir. derse, onda ilim ve irfân, akıl ve idrâk,muntazam dimağ, sağlam hâfıza bulunur mu?
Benim nazarımda dört imâm denilenmuhterem zâtlar, İslâmî ilimlerde rusûh sâhibi, derin âlim ve ictihâdakâdir, gücü yeten bir âlimden başka bir şey değillerdir. diyorsunuz.Bunun hilâfını, aksini iddiâ edecek kimse bulunmadığına göre anlatmakistediğiniz bir maksad var. Fakat pek câhil olduğunuz için istediğinizşekilde anlatamadınız. Demek istiyorsunuz ki: Ben onların ilmîşahsiyetlerini tanırım, fakat mezheplerini tanımam. Artık size nediyeyim. Açıklanması güç, gizlenmesi güç bir vereme tutulmuşsunuz. Birmürşidin, yol göstericinin irşâd eteğine, bir âlimin îkâz rahlesine(önüne) vakit geçirmeksizin mürâcaat etmenizi din kardeşliği nâmınatavsiye ederiz.
1) Son Devrin İslâm Akademisi; s.166
2) Şeriatten Lâikliğe; s.310
3) Son Devir Osmanlı Ulemâsı; c.1, s.226