`yi hocası Hacı Bayram-ı Velî`ye takdimettiğinde;
Ey Muhammed! Bu kitabıyazacağına, kalbinin nûrlanması için çalışsan,nefsini terbiye etmek için uğraşıp onu yola getirseydin daha iyi olmazmıydı? buyurduğunda, Muhammed Bîcân bir Âhh! çekti ki, o andakitabın açık olan sahifeleri Âhh ateşinden kararıp simsiyah oldu.Hacı Bayram-ı Velî, kısa zamanda bu iki kardeşe icâzet, diplomavererek, insanları hak yola dâvet ve bu yolda ilerletmeklegörevlendirdi.
Kurban
Hacı Bayram-ı Velî, Ankara`yaSultanMurâd Hanın verdiği fermânla geldi. Fermanda, Hacı Bayram-ı Velîhazretlerinin talebelerinin, yalnız ilim ile meşgûl olmaları için,onların vergi ve askerlikten muâf tutulduğu bildiriliyordu. Bunu duyanpekçok kişi, vergi ve askerlikten kurtulmak için Hacı Bayram-ı Velî`nintalebesi olduğunu söylemeye başladı. Bunlar o kadar çoğaldı ki,Ankara`nın mâlî ve askerî düzeni bozuldu. Sonunda Sultan, Hacı Bayram-ıVelî`den talebelerinin bir listesini istemek zorunda kaldı.
Hacı Bayram-ı Velî de,Ankara`nınKanlıgöl mevkiinde bir çadır kurdu ve;
Bize intisâb edenler, talebeolanlar burada toplansın. diye ilân etti. Hacı Bayram-ı Velî`nintalebesi olduğunu söyleyen herkes, akın akın gelip meydanı doldurdu.
Hacı Bayram-ı Velî;
Dervişlerim, müridlerim! Bana intisâb edentalebelerimi bugün burada kurban etmem emrolundu. Canını, malını banafeda eden, çadıra girsin. buyurdu.
Bütün talebeleri bir korku aldı.Bir uğultu yükseldi. Vergiden kaçmak için talebe görünenler;
Bu nebiçim mürşit; bu nasıl müritlik. diye söylenip duruyorlardı.
HacıBayram-ı Velî de, eline keskin bir bıçak ile çadırın kapısındabeklemeyebaşladı. Bu sırada topluluktan, bir erkek ile bir kadın kalabalığıyararak doğruca çadırın içine girdiler. Arkalarından Hacı Bayram-ı Velîde girdi. Daha önceden çadıra koyduğu koyunu içeride hemen kesti.Kırmızı bir kan, çadırdan dışarı çıktı. Kanı gören herkes hemen kaçtı.Meydanda kimse kalmadı. Daha sonra dışarı çıkan Hacı Bayram-ı Velî;
Anladık ki, bu kadar talebemiz varmış. Bunlardan başka herkes, vergivermek ve asrelik yapmak sûretiyle, devlete olan borcunu ödemelidir.buyurdu.
Halifeleri
Hacı Bayram-ı Velî, ömrününsonuna kadarİslâmiyeti yaymak için uğraştı. Talebelerine ve sohbete gelen herkese,Allahü teâlânın emirlerini bildirip, yasaklarından kaçınmanın şartolduğunu anlattı. Hayâtı, hep verâ ve takvâ üzere, haramlardan şiddetlekaçıp, şüpheli korkusuyla mübahların fazlasını terk etmekle geçti.
Onun vefâtından sonraBayramiyyeyolunu, talebelerinden Akşemseddîn ve Bıçakçı Ömer Efendi devâmettirdiler.
Diğer halifeleri ise: Göynüklü UzunSelâhaddîn, Yazıcızâde Muhammed ve Ahmed Bîcân kardeşler, İnceBedreddîn, Hızır Dede, Akbıyık Sultan, Muhammed Üftâde hazretleribunlardandır. Birisi de, dâmâdı Eşrefoğlu Rûmî (Abdullah Efendi)dir.
Türbenin Kapısı
Türbelerin kapatılmakararı çıktıktansonra, her yere olduğu gibi Hacı Bayram-ı Velî hazretlerinin türbesinede kilit vurulmuştu. Fakat sabahleyin türbenin önünden geçenler kilidikırılmış, kapıyı da ardına kadar açık gördüler. Olayın birkaç defâtekerrür etmesi üzerine ilgililerden biri;
Böyle şey olmaz, bu kapıyıelbette bir açan var. demiş.
Sonra bunun için iki polisvazifelendirmiş ve;
Sabaha kadar bekleyin, gözetleyin. Şu kapıyı kimaçıyorsa, hemen yakalayın. iye de emir vermişti.
Polisler raldıkları bu emirgereğince,hazret-i Şeyh`in türbesi önünde sabah ezânı okununcaya kadarbeklemişler. Sabah vakti âniden kilidin çıkardığı Çat sesi ileirkilmişler. İşte o zaman açılan kapıdan Hacı Bayram-ı Velîhazretlerinin tebessüm ederek kendilerine baktığını görmüşler. Türbebyibekleyen polislerden biri şaşkınlıktan düşüp bayılırken, diğerinin dilitutulmuş. Bu olaydan sonra bir daha hiç kimse kapıda nöbet tutmayacesâret edememiştir.
HacıBayram-ı Velî`nin talebelerinenassîhatlerinden....
İnsanların fitnesindenkurtulmakistiyorsanız, çarşı ve pazarlarda sık sık bulunmayınız. Hiddet ve kin,hakîkatlerigören gözlerikör eder. Öfke, iyi düşünmeyi daraltır, yanıltır. Allahü teâlâya isyânyolunda, hiçbirkimseye yardım etmeyiniz. Küçük çocuklarıseviniz,başlarınıokşayınız. Onları sevindiriniz ki, Peygamber efendimizin emrini yerinegetirmiş olasınız. Çarşıda ve câmiavlusundabir şeyyemeyiniz. Yol ortasında durmayınız. Ticâret erbâbının dükkânlarındauzun müddet oturmayınız. Hiçbir günâhıküçümsemeyin,çok çalışın.Boş gezenler, zengin bile olsa, arkadaşları şeytan, kalbleri şeytanınkonağı olur. Helâlinden kazanıp,ondanfakırlerecömertçe veriniz. Ölümü çokhatırlayınız. Ölümgelmedenhesâbınızı yapınız. Tövbe ediniz ki, affa kavuşasınız. Dünyâ gamından,nefsinsıkıştırmasındanhafifleyip kurtulmak istiyorsanız, kabristanları sık sık ziyâretediniz. Ayıp ve kusurlarınıgördüğünüzarkadaşlarınızın, komşularınızın, sırlarını ifşâ etmeyiniz. Çünkügördüğünüz bu sırlar, size emânettir. Emânete hiyânet ise, çirkin birharekettir. Âlim ve velîlerinkabirlerini ziyâretediniz. Zîrâ o büyükler, kendilerini ziyâret edenlere şefâat ederler.
Hacı Bayram-ı Velîhazretleri, ÂşıkYûnus`la aynı asırda yaşamış ve onun söylediği gibi şiirlersöylemiştir. Tasavvuf yolunda nefsi tanımanın ve itâat altına almanınşart olduğunu bildiren Hacı Bayram-ı Velî hazretleri bu hususta şuşiiri söylemiştir:
Bilmek istersen seni,Cân içinde ara cânı.Geç cânından bul ânı,Sen seni bil, senseni.Kim bildi ef`âlini,Ol bildi sıfâtını,Anda gördü zâtını,Sen seni bil, senseni.Görünen sıfâtındır,O`nu gören zâtındır,Gayri ne hâcetindir,Sen seni bil, senseni.Kim ki hayrete vardı,Nûra müstagrak oldu,Tevhîd-i zâtı buldu,Sen seni bil, senseni.Bayram özünü bildi,Bileni anda buldu,Bulan ol kendi oldu,Sen seni bil, senseni.ALABİLİRSEN AL
Hacı Bayram-ı Velî`nin doğduğu Zülfadl(Sol-Fasol) köyünden bir genç askere çağrılmıştı. Yetim olan bu temizgenç, babasından kalma birkaç altınını, annesinden kalan hâtıra bilezikve küpleri emânet edecek bir kimse bulamadı. Hepsini küçük birçekmeceye koyup, Hacı Bayram-ı Velî`nin türbesine getirdi. Türbeyiziyâret edip;
Yâ hazret-i Hacı Bayram-ı Velî! Beni vatanî vazifemiyapmak için çağırdılar. Annemden ve babamdan kalma şu hâtıralraı emânetedecek bir kimse bulamadım. Bu küçük çğekmeceyi zâtı âlinize emânetbırakıyorum. Eğer askerden dönersem, gelir alırım. Şâyet dönemezsem,istediğiniz bir kimseye verebilirsiniz! diye münâcaat etti. Sonraçekmececyi sandukanın kenarına koyarak ayrıldı.
Aradan yıllar geçti. Gencinaskerliğibitti ve emânetini almak üzere Hacı Bayram-ı Velî`ye geldi. Ziyâretiniyapıktan sonra, çekmeceyi koyduğu yerde buldu. Hiç dokunulmamıştı.Orada türbeyi bekleyen türbedâra; Bu çekmece benimdir. Askere gitmedenönce emânet bırakmıştım. Şimdi alıyorum. dedi.
Türbedâr;
Tabi,alabilirsen al. Çünkü ben, bir defâsında bu çekmecenin yerinideğiştirmek istedim. Fakat bütün uğraşmalarıma rağmen yerinden bileoynatamadım. Bunda bir hikmet olduğunu düşünerek, bir daha elimi bilesürmedim.
Genç, çekmecenin yanına gelip, Hacı Bayram-ı Velî`yeteşekkür etti ve emânetini alarak köyüne döndü.
Sultan Murad Han`a Nasihati
Hacı Bayram-ı Velî hazretleri Edirne`denayrılırken kendisinden nasihat isteyen Sultan Murâd Hana şöyle dedi:
Tebean içinde herkesinyerini tanı,ileri gelenlere ikrâmda bulun.İlim sâhiplerine hürmetet.
Yaşlılarasaygı, gençlere sevgi göster.
Halka yaklaşfâsıklardan uzaklaş,iyilerle düşüp kalk.
Hiç kimseyi küçümsemeve hafife alma.
İnsanlığındakusûr etme,
Sırrını hiç kimseyeaçma,
İyice yakınlık peydâetmedikçe,kimsenin arkadaşlığına güvenme.
Cimri ve alçakinsanlarla ahbablıkkurma.
Kötü olduğunu bildiğinhiçbir şeye ülfet etme.
Seninle başkalarıarasında bir toplantı akdedilir veya insanlarla aranızda bâzı meselelergörüşülürse, yâhut onlar bu meselelerde senin bildiğin hilafını iddiâederlerse, onlara hemen muhâlefet etme. Sana bir şey sorulursa, onaherkesin bildiği şekilde cevap ver. Sonra bu meselede şu veya buşekilde görüş ve delillerin de bulunduğunu söyle. Senin bu türlüaçıklamalarını dinleyen halk, hem senin değerini, hem de başka türlüdüşünenlerin değerini tanımış olur. Sana bu görüş kimindir? diyesorarlarsa, fakîhlerin bir kısmınındır, de. Onlar, verdiği cevâbıbenimserler ve onu sürekli olarak yaparlarsa, senin kadrini daha iyibilir ve mevkiine daha çok hürmet ederler.Seni ziyârete gelenlereilimden bir şeyöğret, böylece faydalansınlar. Herkes, öğrettiğin şeyi belleyip tatbiketsin. Onlara umûmî şeyleri öğret, ince meseleleri açma. Onlara güvenver, ahbablık kur. Zîrâ dostluk, ilme devâmı sağlar. Bâzan da onlarayemek ikrâm et. İhtiyaçlarını temin et. Onların değer ve îtibârlarınıiyi tanı ve kusurlarını görme.
Halka yumuşak muâmeleet, müsâmahagöster.
Hiçbir kimesye karşıbıkkınlık gösterme, onlardan biri imişsingibi davran.
1) Şakâyık-ı Nu`mâniyye Tercümesi; s.77
2) Nefehât-ül-üns; s.684
3) Tam İlmihâl Seâdet-i Ebediyye; (49. Baskı) s. 1080
4) Rehber Ansiklopedisi; c.7, s.7
5) Menâkıb-ı Hacı Bayram-ı Velî
6) Tâc-üt-Tevârih; c.2, s.428
7) Osmanlı Müellifleri; c.1, s.56
8) Menâkıb-ı Melâmiyye-i Şûttariyye; s. 5-7
9) Silsile-i Celvetî; s.75
10) Tıbyânü`l-Vesâil; c.1, s.174
11) Sefînetü`l-Evliyâ; c.2, s.256
12) İslâm Âlimleri Ansiklopedisi; c.12, s.39
Ana Sayfa
Muhammediyye kabir adresi konusunda bilginiz varsa lütfen 
