Evliyânınbüyüklerinden. İsmi Muhammed Harezmî, lakabı Kerîmüddîn, künyesiEbü`l-Füyûdât, şöhreti Ahî Muhammed`dir. Harezm vilâyetinde doğdu.Doğum tarihi bilinmemektedir. 1378 (H.780) târihinde Herat şehrindevefât etti. Halvetîler kabristanında medfundur.
Muhammed Harezmî memleketi olan Harezm`deilim ve edeb öğrendi. Sonra Geylan`daki evliyâdan mânevî ilimleritahsîl edip, zamânın büyük velîleri arasına girdi. Çok kerâmetigörüldü. Çok talebe yetiştirdi. Talebelerinin önde gelenleri MuhammedKarsî, Kutbu Tebrizî, Osman Şirvânî ve Pîr Ömer Halvetî`dir.
Harezmî hazretleri bir gün hanımı ilesohbet ederken hanımı ona; Sizden sonra yerinize kimi bırakacaksınız?diye sordu. O da; Ey hâtun! Mâdemki bunu bilmek istersin. Bak şimdioğullarımız uykuda. Herkes yatağında. Ben önce oğullarımı isimleriyleçağıracağım. Hangisi sesimi işitip gelirse, bu ona nasîptir. buyurdu.Sonra isimlerini yüksek sesle çağırdı. Lâkin hiçbirinden cevap gelmedi.Sonra talebelerinden birini çağırdı. O üç fersah uzaklıkta idi. Hemengelip emre hazır olduğunu bildirdi. Harezmî hazretleri o zamanhanımına; Ey hanım! Bu iş bu talebemizin nasîbidir. buyurdu.
Harezmî hazretlerinin memleketindebirisi, öfkeyle ağzından; Eğer bu yıl hac etmezsem hâtuna talakverdim. sözü çıktı.Lâkin dediği zamanda hacca gidecek para elinegeçmedi. Dolayısıyla hacca gidemedi. Durumu şehrin hâkimi öğrenince onatenbih edip; Dînin emri gereği hacılar gelince senin nikâhın bozulur.Hanımın boş olur. dedi ve mahalle halkına da haber salıp durumun tâkibedilmesini emretti.
O adamcağız kime ne söyledi ise, derdineçâre bulamadı. Herkes hanımının boş olacağını söyledi. Nihâyet ŞeyhMuhammedHarezmî hazretlerine gelip yaşlı gözlerle hâlini arzetti.Harezmî hazretleri ona merhamet edip; Sen Zilhiccenin dokuzuncu günüyanıma gel. İnşâallahü teâlâ nasîb olur. Evliyânın kerâmeti bizimyolumuzda haktır. buyurdu. Bunun üzerine adamcağız arefe günü Harezmîhazretlerinin huzûruna geldi. Ümitle ne yapacağını ne diyeceğinibekledi. Bütün arzusu hac edip hanımından ayrı düşmemekti. Harezmîhazretleri onu kimsenin olmadığı tenhâ bir yere götürüp; Allahüteâlânın izni ve evliyânın himmet ve yardımı ile inşâallah şimdiArafat`a varacaksın. Orada hac ile ilgili vazîfelerini yap.Hemşehrilerinle görüş. Onlardan birinden bir mikdar ödünç para al.Aldığına dâir bir senet imzâlattır. Gelince istediği zaman verirsin.buyurdu. Sonra mübârek ridâlarını çıkardı ve yere serdi ve üzerineoturttu. O kimse tayy-ı mekân ile bir anda kendini Arafat`ta buldu.Vakfe ve diğer hac vazîfelerini yaptı.Hemşehrileriyle görüştü.Harezmîhazretlerinin vasiyeti üzere birinden biraz borç aldı. Kâdıya senetimzâlattırdı. Sonra bir anda kendini Harezmî hazretlerinin huzûrundabuldu.Hacda aldığı para da yanındaydı. Hemen Harezmî hazretlerininayaklarına kapanıp; Elhamdülillah maksadıma kavuştum. diye sevincinibelirtti ve evine gitmek istedi. O zaman Harezmî hazretleri ona; Bensağ olduğum müddetçe bu hâli kimseye söyleme yoksa zarara uğrarsın.buyurdu. O da söz verip evine yöneldi. Aradan bir müddet geçti. Buzaman içinde herkes ona, hacılar dönünce hâlin ne olacak hanımındanayrılacaksın. diyorlardı. O bunlara karşı; Hayır ben hac yaptım.derdi. Bunu duyanlar, Bu adam deli olmuş. diye alay ettiler.
Bir zaman sonra hacılar geri döndü.Hacılar o adamı gördüklerinde; Sen ne zaman geldin? diye sordular.Bunu işitenler güldüklerinde; Siz ne diyorsunuz? dediler. O zamanadamcağızın yanına hacda iken para aldığı adam geldi ve verdiği parayıistedi. O da ispat et, dedi. Sonra durum kâdıya intikâl etti. Alacaklıdâvâ edip; Ben buna arefe günü şu kadar para borç verdim. İşte Mekkekâdısının imzâladığı ismi yazılı borç aldığına dâir senet. dedi vesenedi gösterdi. Sonra başka hacılar aynı şekilde şâhitlik yaptılar.Netîcede dâvâsında doğru olduğu, hacca gittiği anlaşıldı ve hanımındanayrılma tehlikesinden kurtuldu. Bu, Muhammed Harezmî hazretlerininyardım ve kerâmetiyle olmuştu. Bundan sonra insanlar onun velî olduğunusöylemeye başladılar.
1) Lemezât, Üniversite Kütüphânesi,No: 1894, v.124
MUHAMMED HAREZMÎ kabir adresi konusunda bilginiz varsa lütfen 
