İstanbul`daBeşiktaş`tan Ortaköy`e giderken Çırağan sırtlarında bulunan YahyâEfendi dergâhının son şeyhi. İsmi Abdülhay olup, babası Fikri Efendi,dedesi Şerif Ali Efendidir. 1884 (H.1302) senesinde İstanbul`da doğdu.1961 (H.1381) senesinde İstanbul`da vefât etti. Kabri Yahyâ EfendiDergâhı mezarlığındadır.
Abdülhay Efendinin dedesi Şerîf AliEfendi Mekke`den kalkarak İstanbul`a geldi. Bir müddetAksaray`dakiOğlanlar Tekkesinin şeyhliğini yaptı. Sonradan Tosya`ya giderek Kâdirîtekkesi şeyhi İsmâil Rûmî hazretlerinin torunlarından biriyle evlendi.Tekrar Mekke`ye giderek orada yerleşti. Mekke`de Fikri adında bir oğluoldu. Fikri Efendi Mekke`den Mısır`a giderek oraya yerleşti. Askerlikmesleğine girip albaylığa kadar yükseldi. Gördüğü bir rüyâ üzerineMısır`dan İstanbul`a gelip Kaygusuz Baba dergâhına intisâb etti.Sultanahmed`deki bu dergâha uzun müddet kırba ile su taşıdığı içinkendisine Kırbacı Baba ismi takıldı. Bütün bu hizmetlerine rağmendergâhın şeyhi, kendisini talebeliğe kabûl etmedi. Fakat bir günşeyhin, bir köpeğe attığı artıklarını, köpekle birlikte yemeye teşebbüsetti. Bunun üzerine şeyh kendisini talebeliğe kabûl etti. Fikri adınıda Sürûrî Fikri şeklinde değiştirdi. Sürûrî Fikri Efendi bir müddet butekkede kaldıktan sonra Zeyrek yokuşu başındaki yanmış olan Ümmü GülsümCâmiini tâmir ettirdi. Mısır kuyumcularından birinin Zeynep Hanımadındaki kızıyla evlendi. Bu evliliktenAbdülhay Efendi dünyâya geldi.Üç aylıkken babası vefât eden Abdülhay Efendi, yetim kaldı. Annesioğlunu alıp Ümmü Gülsüm Câmiinin meşrûtasına yerleşti.
Küçük yaştan îtibâren ilim tahsîlinebaşlayan Abdülhay Efendi, annesinin gayretiyle hıfzını (Kur`ân-ı kerîmiezberlemeyi) tamamladı. Zamânın usûlüne göre ciddî bir medrese tahsiligördü. On sekiz yaşındayken babasının tâmir ettirdiği Ümmü GülsümCâmiine imâm oldu. Kendisi aslen Kâdirî, meşreben Nakşibendî idi. SonNakşî şeyhlerinden Gümüşhânevî Şeyhi İsmâil Necâtî Efendiden icâzetaldı. Bir ara Çiçekçi Câmi İmâm-Hatipliğini yaptı. Yahyâ Efendidergâhının şeyhliğini yürüttü. Bir taraftan da Baytar mektebindeayniyat muhâsipliği yaptı. Daha sonra buradan emekli oldu. SoyadıKânunundan sonra Öztoprak soyadını aldı. Zaman zaman sevenleriylesohbet edip onları irşâda çalıştı. 1961 (H.1381) senesinde İstanbul`davefât etti. Yahyâ Efendi dergâhı mezarlığına defnedildi.
Arapça ve Farsça bilen Abdülhay Efendi,fıkhî ve tasavvufî mevzûlarda geniş bilgiye sâhipti. Son derecemütevâzî, yumuşak huylu ve aşırı derece müttakî (haramlardan sakınan)birisi idi. Cömert ve misâfirperver olup, sofrasına bir fakiri almadanoturmazdı. Onun muhtelif vesîlelerle sevdiklerine ve yakınlarınayazdığı mektupları,
Abdülhay Efendinin Mektupları adlı birrisalede toplanmıştır.
Sevdiklerinden birine yazdığı mektupta dabuyurdu ki:
Kemâl derecesine ulaşan insanların,yükseldikçe tevâzûu ve sûreten kendinden aşağı olanlara karşıdavranışlarındaki güzellik artar. Zannolunmasın ki, onun bu tevâzûukadrini ve kıymetini azaltır. Hayır belki daha fazla yükseltir.
Allahiçin tevâzû edeni Allahü teâlâ yükseltir. hadîs-i şerîfi bunuifâde etmektedir. Dünyevî ve uhrevî, maddî ve mânevî mertebelereyükselen kimseler aslâ kendi kulluklarını unutmaz, Allah için, alçakgönüllü olur, Allahü teâlânın yarattıklarına sertlikten ve şiddettenkaçınırsa, her iki cihanda Allahü teâlâ onun derecesini yüceltir.Kibirli olmayı âdet edinenler ve asıl meyvesini unutanların ise,cenâb-ı Hak tarafından gönderilen hâdiselerle burnu kırılır. Bunlarterbiye ve imtihan kamçılarıyla zelîl olurlar. Hülâsa, benlik, kibir vebüyüklük taslamak insana yaraşmaz. Şeytan bu kadar ibâdeti ile kibir vebenliği yüzünden kovuldu ve lânetlendi. Âdem aleyhisselâm ise zelîlolan topraktan yaratıldığını unutmayarak; Ey Rabbimiz! Biz nefsimizezulmettik. Eğer sen bizi bağışlamaz ve rahmet etmezsen hüsranauğrayanlardan oluruz. diyerek, rahmet-i Hakk`a ilticâ etti. Busebepten yeryüzünde emânet-i ilâhiyyeyi yüklendi ve bütün yaratılmışlarüzerine mükerrem kılındı, derecesi yükseltildi. Binâenaleyh bütünkibirliler şeytanın oğullarıdır...
Hayır yapmanın önemini de şöyle bildirdi:
Umûma faydası olacak hayır bırakmak nehoştur. Hayat defteri kapanır fakat amel defteri, ondan menfaatgöründüğü müddetçe kapanmaz, hayır yazılır. Üç şey vardır ki, sâhibininhayırlı amel defterini kapatmaz. Umûma faydası dokunacak ilim, mârifet,sanat öğretmek. Bunun gibi umûma faydası dokunacak kuyu kazdırmak, sugetirtmek, hastahâne, köprü, yol ve bu gibi şeyleri yapıp bırakmak veyine kendisine hayır duâ edecek sâlih evlâd bırakmak. Öğrenenleröğrendikçe ve insanlar faydalandıkça, ilk sebeb olan zât ve hayırlıevlâdın nefsine ve diğer insanlara hayrı dokundukça mensûb olduğu anneve babası bundan dâimâ faydalanır, namları hayırla anılır. Fakat neçâre ki herkes buna muvaffak olamıyor. Cenâb-ı Hak cümlemizi kendilütfuyla hayra yakın ve muvaffak kılsın...
HELÂL LOKMA...
Abdülhay Efendinin oğluna nasîhatışöyledir:
Oğlum! Vücûdumuzu elimizden geldiği kadarhelâl lokma ile doyuralım ki, helâl lokma ile beslenen o vücûd Allah`aibâdette pek hafif ve latîf olarak rûha uysun. Haramlarla beslenenvücut, Allah`a ibâdete kalkmakta gevşeklik ve ağırlık gösterir. Bu hâlsonunda, esasen latîf olan rûha da tesir eder ve onu da kendi gibiağırlaştırıp karanlıklara boğar. İlâhî ufuklara çıkmaya kâbiliyetikalmaz ve nihayet ölür. Günahların büyükleri, küçüklerine ehemmiyetvermemekten başlar. Küçücükten komşu bahçelerinden birer ikişer meyvekoparmaya alışanlar, büyüdükleri zaman yaman hırsız kesilirler.
Evlâdım! Kendini gözet. Senin aslın pekneciptir, pek temizdir. Aslına benzemeyen dallar, asıllarının mazharoldukları maddî mânevî teveccüh ve olgunluklara kavuşamazlar. İslâmdîninin bütün emirleri insanların ahlâkını düzeltmek, bütün yasaklarıda, yine onların faydaları içindir.
Dicle nehri kıyısında yediği bir elmanınsâhibini bulup helâlleşmek için çeşitli külfetleri göze alması, İmâm-ıA`zam`ın babası Sabit bin Hürmüz`ün ahlâkının yüksekliğini gösterir.Onun bu temizliği kendisinden dünyânın dörtte birinin, mezhebine,ilmine bağlandığı İmâm-ı A`zam Ebû Hanîfe gibi bir zâtın vücûdagelmesine sebeb olmuştur. Hayırlı evlatların babaları da hayır veiftiharla anılır. Seni göreyim, haramlardan, hattâ mekrûhlardan kendinisakın. Ecdâdının asâletine, necâbetine (temizliğine) vâris olduğunu şupehrizkârlığınla isbat et. Bu şeref sana dünyada ve âhirette kâfidir.
1) Abdülhay Efendi`nin Mektupları(Sehâ Neşriyat)
ABDÜLHAY EFENDİ (Öztoprak) kabir adresi konusunda bilginiz varsa lütfen 
