Evliyânınbüyüklerinden. İsmi Muhammed olup, babasınınki Abdullah`tır. 1671(H.1082) senesi Rebîülevvel ayının on ikinci gecesi, Cerrah Mehmed PaşaCâmiinin karşısındaki Yağcızâde konağında doğdu. Babası, SultanDördüncü Mehmed Hanın Mîrâhûr ağalığından emekliye ayrılmıştı. NûreddînCerrâhî`nin soyu, Ebû Ubeyde bin Cerrâh`a radıyallahü anh ulaştığıiçin, Cerrâhî denilmiştir. Cerrahpaşalı olduğu için böyle denildiği desöylenmiştir. Çoğunluk birinci rivâyette ittifak etmişlerdir. NûreddînCerrâhî, daha küçük yaşta Kur`ân-ı kerîmi, Cerrahpaşa mektebindeöğrendi. Kur`ân-ı kerîm hocası Yûsuf Efendidir. Tahsîlini tamamlayanNûreddîn Cerrâhî, zâhirî ilimleri öğrenmek için medreseye gitti.Medrese tahsîlini tamamladıktan sonra, çok genç yaşta Mısır kâdılığınatâyin edildi.
Nûreddîn Cerrâhî Mısır`a gitmeden önce,vedâ etmek için Üsküdar`da bulunan dayısı Hüseyin Efendinin konağınagitti. Hava iyi olmadığı için dayısının konağında bir müddetbekledi. Bir gece dayısı, onu evin karşısında bulunan Selâmi Dergâhınagötürdü. Yatsı namazından sonra dergâhta ders veren Ali Efendininyanına gittiler. Nûreddîn Cerrâhî, Ali Efendinin elini öpünce AliEfendi; Oğlum Nûreddîn! Safâ geldiniz. diye ismini söyledi. Bununüzerine Nûreddîn Cerrâhî`yi bir muhabbet ve cezbe hâlikapladı. Sonra Allahü teâlâyı zikrederken vecde geldi. NûreddînCerrâhî,Ali Efendiden kendisini talebeliğe kabûl etmesini ricâ etti. Ali Efendide, onun ricâsını kabûl buyurup; Oğlum Nûreddîn! Mâsivâdan sıyrılıp,abdestini tâzele. diye uyardı. Bunun üzerine kendisine verilen Mısırkâdılığı vazîfesini kabûl etmeyerek, tâyin fermânını şeyhülislâma gerigönderdi. Nûreddîn Cerrâhî bütün dünyevî işlerini terk edip, hocası AliEfendiye tam teslim oldu. Bunun üzerine Ali Efendi, Nûreddîn Cerrâhî`yiabdest aldıktan sonra halvete koydu. Erbaîni (kırk gün Allahü teâlâyaibâdetini) tamamlayınca, onda büyük bir huzur hâli meydana geldi. AliEfendi ona icâzet vererek, hırka giydirdi. Sonra Ali Efendi; OğlumNûreddîn! İstanbul`a git, Karagümrük yakınında ve dört yol ağzında,Kethüdâ Canfedâ`nın yaptırdığı câmi-i şerîfin yanında, Bakkal İsmâilEfendi isminde bir zât senin için bir oda yaptırdı. O odada ibâdetlemeşgûl ol. Umulur ki, senin için o civarda bir dergâh yapılır. O zamaninsanlara doğru yolu göstermeye çalış. Süleymân Veliyyüddîn ve MuhammedHüsâmeddîn efendiler senin yanında kemâle gelecekler. buyurdu.Nûreddîn Efendi, hocasının emri ile, Süleymân Veliyyüddîn ve MuhammedHüsâmeddîn yanında olduğu halde Karagümrük`e gittiler. İsmâil Efendi,hocasının bahsettiği odanın anahtarını Nûreddîn Cerrâhî`ye teslim ettive odayı Resûl-i ekremin emri ile yaptığını söyledi. Nûreddîn Cerrâhî,evinin yanındaki Cerrah Mehmed Paşa Câmiinde Allahü teâlânın emir veyasaklarını anlatırdı. Onun sohbetlerinin güzelliği kısa süredeİstanbul`a yayıldı. Sultan bile sohbetlerini dinlemeye gelirdi.
Kapı kethüdâlarından Bekir Efendinin 1703(H.1115)`de vefât etmesi üzerine, Karagümrük civârında bulunan konağıboş kaldı. Dârüsseâde ağası Beşir Ağa, bu konağı alacağı sıradarüyâsında Nûreddîn Efendiyi gördü. Konağı satın almamasını söyledi.Aynıgece Sultan Ahmed Hana da rüyâsında Nûreddîn Efendinin ihtiyâcınıgidermesi emredildi. Pâdişâh ertesi gün, boş kalan konağı satınalsınlardiye, Yahyâ Efendiyle Nûreddîn Cerrâhî`ye üç yüz altın gönderdi.Nûreddîn Cerrâhî bu altınları kabûl etmedi. Bir dergâh yaptırsalar,daha makbûle geçeceğini söyledi. Yahyâ Efendi, huzûrundan ayrılırken,Nûreddîn Cerrâhî`nin ellerini öpeceği sırada, Nûreddîn Efendinin AliEfendiye talebe olması sırasında meydana gelen mânevî hâlin aynısı,Yahyâ Efendide de meydana geldi. Bu sırada Yahyâ Efendi, NûreddînEfendiden kendisini talebeliğe kabûl etmesini ricâ etti. Yahyâ Efendi,getirdiği paraları başka birisi vâsıtasıyla Sultana gönderdi. Bununüzerine Sultan o konağı aldırarak, orayı dergâh hâline getirdi veNûreddîn Efendiye tahsis etti. Nûreddîn Cerrâhî, burada ibâdet yapmakve insanlara doğru yolu göstermek için çalıştı.
NûreddînCerrâhî bir gün annesine;
Anneciğim!Bana izin ver de hacca gideyim. Dînin bana farz kıldığıvazîfemi yapayım. dedi.
Annesi bu isteğini uygun buldu. NûreddînCerrâhî hazırlıklara başlayıp, gerekli parayı tedârik ettikten sonra,annesi ve sevenlerine vedâ etti. Onu hacca götürecek kervanın yanınagiderken, yolda iki gözü iki çeşme ağlayan bir adam gördü. Adam âdetâkendisinden geçmiş, hem ağlıyor, hem Allahü teâlâya şöyle duâ ediyordu:
Yâ Rabbî! Ölümden evvel lütfet, bana borçlarımı ödemek nasîb eyle.Beni borçlu yatırma yâ Rabbî!
Nûreddîn Cerrâhî merak edip, adamınkoluna girerek;
Kardeşim ne kadar borcun var? diye sordu. Borçlu adamkendine suâl soran bu nûr yüzlü gence ümitle bakarak, mikdârınısöyledi. Adamcağızın borcu, Nûreddîn Cerrâhî`nin cebindeki parakadardı. Nûreddîn Cerrâhî cebindeki para kesesini çıkarıp adamavererek;
Bu sana Allahü teâlânın bir ihsânıdır. dedi ve oradan hızlauzaklaştı.
Bir süre sonra;
Ben nereye gidiyorum? Artık param da yok.diye düşündü.
Ayakları onu Edirnekapı Sakızağacı kabristanlığındakinamazgâha götürdü. Allahü teâlânın izni ile kilometrelerce uzaklıktakiKâbe`ye giderek hac törenine katıldı. Arife günü, binlerce hacıylabirlikte; Lebbeyk, lebbeyk! derken, semâya uzattığı elleri, kavurucugüneş altında yanıp kavruldu. Hac töreni bitince, Nûreddîn Cerrâhî,Sakızağacı`ndan evine döndü. Annesi bu duruma hayret etti. Fakat birşey söylemedi. Kervanlar dönünce, İstanbul`da bir kaynaşma başladı.Yükünü eve bırakan doğru Nûreddîn Cerrâhî`nin dergâhına gelerek;
Tebrik ederiz, tebrik ederiz. Arafat`ta Lebbeyk, lebbeyk! çağırırkenne güzel, ne mübârektin! Hepimiz seni seyrederek nûrlandık. Çoğumuzrüyâmızda senin hürmetine haccımızın kabûl olduğunu gördük. dediler.
Nûreddîn Cerrâhî buyurdu ki:
Hakk`ı seven kişi dâimâ Hakk`ı söyler,sonunda âriflerden olup, Hakk`ın lütuf ve ihsânına kavuşur.
Aba giyinmiş birini görünce küçültücübir nazarla bakma. Kibirle arkadaşlık eden sonunda kahredilmişlersafında yer alır.
Sen dünyâya gönül verme, aşk denizinedalarak lezzete kavuş. Hakk`ı tanımayanın, O`ndan uzak olacağını bil.
NûreddînCerrâhî 1720 (H. 1133) senesiEylül ayında İstanbul`da vefât etti.Cenâze namazı, Fâtih Câmiinde öğlenamazından sonra kalabalık bir cemâat tarafından kılındı.Karagümrük`teki dergâhının içine annesi Emine Hâtunun ayak ucunadefnedildi.
Nûreddîn Cerrâhî`nin yedi halifesi vardı.Bunlar: Şeyh Süleymân Velî, Şeyh Muhammed Hüsâmeddîn, SertarikzâdeMuhammed Emin, Moralı Yahyâ Efendi, Muhammed Ziyâuddîn Çelebi,Serşeyh-i Tekfur Dağı, Seyyid Yûnus Efendi.
Nûreddîn Cerrâhî`nin eserlerindenbâzıları şunlardır:
1) Mürşid-i Dervişân Risâlesi, 2) Nutk-ı Şerîf,3) Nasîhat-ı Âli. Ayrıca çok güzel ilâhîleri vardır.
Nûreddîn Cerrâhî`nin bir ilâhisi:
Dil beytini pâk eden,Dervişi ankâ eden,Âlem-i İlâhîye giden,Mevlâ zikridir, zikri.Zikreden hâlet olan,Âşinâ-yı rûh olan,Ukbâda devlet bulan,Mevlâ zikridir, zikri.Terk ehline karışan,Hem zevkine erişen,Bahr-i ledünle görüşen,Mevlâ zikridir, zikri.Erenlerin yolunu,Sürerler hep demîni,Dervişlerin mu`îni,Mevlâ zikridir, zikri.Nûreddîn`i diri kılan,Tevhîd ile çerâğı yanan,Bi-hamdillâh tevfik olan,Mevlâ zikridir, zikri.EDEB
Bir talebesine yazdığı mektup şöyledir:
“Ey evlâdım! Bu söyleyeceğim edebler,Allahü teâlâyı sevmek ve O`na yaklaşmak isteyen herkese lâzımdır.
Evlâdım! Allahü teâlâyı sevmek ve O’nayakın olmak isteyen herkese lâzım olan edebler şunlardır: Az konuşmalı,az uyumalı, insanlarla lüzumu kadar görüşmeli, elemlere, musîbetlere,acılara, açlığa, insanların sıkıntılarına sabretmeli ve kendisinezulmedeni affetmeli ve ondan intikam, öç almaya kalkmamalı, kendi içinsevdiğini herkes için sevmeli ve istemeli, malıyla cömertlik yapmalı,insanlardan bir şey istememeli ve beklememeli, sâdece Allahü teâlâdanbeklemeli, her ihtiyâcını Allahü teâlâya ısmarlamalı. Yaptığı amellereve kabûl olduğuna güvenmemeli bilakis “Amellerim ayıplı ve kusurludur.”demeli; şahsı ile, ibâdetleri ile, ameli ile sevinmemeli,övünmemelidir. Aksine Allahü teâlâya ve Resûlüne ve O’nun şerîatınauymakla sevinmelidir.”
1)Sefînet-ül-Evliyâ; c.5, s.40
2) Osmanlı Müellifleri; c.1, s.178
3) İslâm Âlimleri Ansiklopedisi; c.17,s.193
4) Gülşen-i Aziz; Abdüllatif Fazlı(Ali Emîri Şer`iyyeBölümü, No: 1099)
NÛREDDÎN CERRÂHÎ kabir adresi konusunda bilginiz varsa lütfen 
