Tâbiîndenvelî ve büyük bir fakîh (İslâm Hukûku âlimi). Doğum târihibilinmemektedir. 730 (H.112) târihinde vefât etti. Künyesi, Ebû Mikdâmve Ebû Nasr şeklinde bildirilmiştir. Nisbeti, Filistinî’dir. Aynızamanda tesirli ve fasîh konuşan bir vâiz idi. Halîfe Süleyman binAbdülmelik, ondan kendisine mektup yazmasını istemişti. Halîfe olmadanönce ve sonra Ömer bin Abdülazîz ile çok yakın dostlukları vardı. Sıksık görüşürlerdi. Süleyman bin Abdülmelik’e kendisinden sonra, Ömer binAbdülazîz’i halîfe yapmasını, o tavsiye etmişti.
Recâ bin Hayve, fakihliği yanında, büyükbir hadîs âlimidir. Abdullah bin Amr bin Âs, Adiy bin Ümeyre, Übâde,Abdurrahmân bin Ganemi, Muâviye, Nüvvâs bin Sem’ân, Ebüdderdâ, EbîSaîd-ül-Hudrî, Ebû Ümâme, Misver bin Mahreme ve daha birçoklarından(r.anhüm ecmaîn) hadîs-i şerîf rivâyet etmiştir. Ondan da, Adiy binAdiy bin Umeyre el-Kindî, İbn-i Aclân, Sevr bin Yezîd, İbn-i Avn,Zührî, Hamîd-üt-Tavîl ve başkaları (r.anhüm) hadîs-i şerîfbildirmişlerdir.
İbn-i Avn şöyle buyururdu: “Üç kişibiliyorum ki, onların benzerini görmedim. Onlar o kadar birbirinebenziyor ki, sanki bir araya gelip, birbirinden istifâde etmişler.Bunlar: Irak’ta İbn-i Sîrîn, Hicaz’da Kâsım bin Muhammed, Şam’da Recâbin Hayve’dir (r.anhüm ecmaîn).
Übeyd bin Ebî-s-Sâib babasından bildirdi:“Recâ bin Hayve namazını o kadar tâdil-i erkâna dikkat ederek,şartlarına uygun kılardı ki, onun namaz kılışına hayran kalırdım.”
İbn-i Sa’d: “Recâ bin Hayve, hadîsilminde sika, güvenilir, faziletli ve ilmi çok olan bir zâttır” dedi.
Mûsâ bin Yesâr bildirdi: “Recâ bin Hayve,Adiy bin Adiy ve Mekhûl, mescidde bulunuyorlardı. O sırada birisigeldi. Mekhûl’e bir mesele sordu. Mekhûl: “Bunu, şeyhimiz (üstâdımız,hocamız), seyyidimiz (efendimiz, büyüğümüz), Recâ bin Hayve’ye sorunuz”dedi.
“Abdurrahmân bin Abdullah anlattı: Birgün vâz ve nasîhat ederken, Recâ bin Hayve; Adiy bin Adiy ve Ma’n binMünzir’e dedi ki: “Bakınız! Herhangi bir işi yapıyorsunuz diyelim.Şâyet o işi yaparken Allahü teâlâya kavuşmak, içinizden geliyorsa o işeiyi sarılınız. Eğer içinizde hoşnutsuzluk ve tiksinti duyuyorsanızhemen o işi terk ediniz.”
Recâ bin Hayve buyurdu ki:
“İnsan, ölümü hatırladığı müddetçe,hasedi, kıskançlığı terkeder.”
Birisi, Recâ bin Hayve’den ayrılırken;“Allahü teâlâ seni muhâfaza etsin” dedi. Bunun üzerine Recâ bin Hayve;“Ey kardeşimin oğlu, Allahü teâlâdan, îmânımı muhâfaza etmesini dedile.” buyurdu.
“İslâm, insanı îmân nîmetiyle süsler.İnsanın; îmânını, takvâsıyla; takvâsını, ilmiyle; ilmini, hilmi,yumuşaklığı ile; hilmini de rıfk, tatlılık ile süslemesi ne kadargüzeldir.”
Recâ bin Hayve hazretleri, bir günAbdülmelik bin Mervân’ın yanında bulunuyordu. Orada, birisinden kötübir şekilde bahsedildi. Abdülmelik; “Vallahi! Allahü teâlâ nasîbederse, elime geçtiğinde, ben ona yapacağımı biliyorum” dedi. Bir gün oşahsı yakalamış, ona cezâ vermek üzere kalkmıştı. Bu sırada, oradabulunan Recâ bin Hayve; “Ey müminlerin emîri! Allahü teâlâ, sanaistediğin şeyi nasîb etti (Sen böyle arzu etmiştin. Allahü teâlâ dasana, istediğin gibi fırsatı verdi). Öyleyse, sen de Allahü teâlânınsevdiği bir şey olan, affı yap. Bu söz üzerine, Halîfe Abdülmelik binMervân, o şahsı hemen affetti ve ona ihsânlarda bulundu.
KALB ÜZÜLÜR
Eyyûb bin Süleyman bin Abdülmelik vefâtetmişti. Cenâzenin bulunduğu yere babası Süleyman bin Abdülmelik,yanında Ömer bin Abdülazîz, Saîd bin Ukbe, Recâ bin Hayve olduğu haldegirdi. Süleyman, oğlu Eyyûb’a bakmaya başladı. Gözleri iyice dolmuştu.Sonra “İnsana, böyle bir musîbet gelince, hislenmemesi, içinin galeyânagelip, kabarmaması mümkün değil. Böyle bir durum karşısında, insanlarınbir kısmı, Allahü teâlâya karşı tam bir teslimiyet gösterip, mükâfâtınıondan bekleme olgunluğunu gösterir. Bir kısmı sabır ve tahammül etmegücüne sâhib olur. Bunların ikisi de, sağlam ve metin kimselerdir.
Bir kısmı da vardır ki, sabır ve tahammülgösteremezler. Bunlar zayıf kimselerdir. Fakat, şu anda ben, kalbimdebir hislenme, acı bir coşma görüyorum. Eğer içime bir serinlikvermezsem, ciğerimin, üzüntü ve kederden parça parça olacağındankorkuyorum” dedi. Bunun üzerine Ömer bin Abdül-aziz “Ey müminlerinemîri! Sabretmeniz gerekir. Yoksa, ecir ve sevâbınız boşa gider. Saîdbin Ukbe de, ağlamaklı bir haldeydi. Sanki ağlamak için yardım istergibi bir hâli vardı. Recâ bin Hayve ise; “Ey müminlerin emîri! Sizin buderece, aşırı bir üzüntüye kapılmanıza, bir mânâ veremiyorum. Ortada okadar önemli bir mesele yok. Bana şöyle anlattılar: Resûlullahefendimizin, ezvâc-ı mütahherasından olmakla şereflenen, Mâriyevâlidemizden İbrâhim adında bir oğulları olmuştu. Fakat daha küçücükiken vefât etmişti. Onun vefâtında, Resûlullah efendimizin mübârekgözlerinden yaşlar akıp;
“Göz ağlar, kalb üzülür. Ancak Allahüteâlânın râzı olduğunu söyleriz. Ey İbrâhim, bizler senin için çokmahzûnuz (üzgünüz)” buyurmuşlardı. Bu sözler karşısında, Süleymanbin Abdülmelik hıçkıra hıçkıra ağladı. O kadar ağladı ki, oradabulunanlar bir şey oldu sandılar.
1) El-A’lâm; c.3, s.17
2) Tezkiret-ül-Huffâz; c.1, s.118
3) Tehzîb-üt-Tehzîb; c.3, s.265
4) Hilyet-ül-Evliyâ; c.5, s.170
5) Vefeyât-ül-A’yân; c.2, s.301-303
6) İslâm Âlimleri Ansiklopedisi; c.2,s.352
Ana Sayfa
RECÂ BİN HAYVE kabir adresi konusunda bilginiz varsa lütfen 
